GEZAMENLIJKE EUROPESE REACTIE OP DE GATS CONSULTATIE VAN DE EUROPESE COMMISSIE

Home

GATS Basics

GATS 2000

GATS Debate

Campaign

Critics

Corporate

About

Feedback

castellano     franÁais     english     italiano     svensk

1. Achtergrond bij de consultatie

ActieplanVoorbeeldtekst

Op 9 januari 2003 om 10 uur 's ochtends zijn er al meer dan duizend e-mails naar de Europese Commissie en de regeringen van de EU lidstaten gestuurd!

*** DRINGEND! REAGEER V““R 10 JANUARI 2003 ***

Op 12 november 2019, lanceerde de Europese Commissie op haar website een openbare consultatie naar aanleiding van de verzoeken tot liberalisering van handel in diensten die de EU tot dan toe in het kader van de GATS-onderhandelingen van andere WTO-lidstaten had ontvangen.

Het 51 pagina's tellende consultatiedocument bevat een zeer beknopte samenvatting van de verzoeken tot liberalisering in diverse dienstensectoren die tot nu bij de Europese Unie zijn binnengekomen. Ondanks beloftes van de Europese Commissie dat het document begin december in meerdere talen beschikbaar zou zijn, was er op 28 december 2019 nog steeds alleen een Engelse versie -- dit terwijl de door de Commissie aangegeven sluitingsdatum voor reacties op het document 10 januari 2003 is.

Het consultatiedocument schiet op meerdere punten ernstig tekort:

  • het is onvolledig (het document verzwijgt enkele belangrijke verzoeken)
  • de samenvattingen geven niet aan van welke landen de verzoeken afkomstig zijn.

Om goed te kunnen beoordelen wat er in de huidige GATS-onderhandelingen op het spel staat, is het nodig om te weten welke verzoeken aan de EU zijn gedaan en van welke landen die verzoeken afkomstig zijn. Een verzoek van een belangrijke handelspartner als de Verenigde Staten zal immers anders worden behandeld dan een vergelijkbaar verzoek van landen als ArgentiniŽ of Kenia.

Wat betreft het consultatieproces:
  • Het is totaal onduidelijk hoe de Europese Commissie de resultaten van de consultatie kan meenemen in het gezamenlijke EU-antwoord op de binnen-gekomen GATS-verzoeken. De sluitingstermijn voor reacties op het consul-tatiedocument is 10 januari 2003. Volgens de interne EU-planning zal de Europese Commissie minder dan een week later, rond 15 januari 2003, een eerste ontwerp voor het gezamenlijke GATS-bod van de EU ('draft initial EU offer') in het Comitť 133 aan de lidstaten voorleggen. Het lijkt hoogst onwaarschijnlijk dat de Commissie de resultaten van de consultatie tussen 10 en 15 januari nog in haar voorstel kan verwerken.
  • De termijn voor de consultatie is veel te kort, zeker wanneer in aanmerking wordt genomen dat er alleen een Engelstalige versie van het consultatie-document beschikbaar is.
  • De Commissie heeft de consultatie alleen via de website van DG Handel aangekondigd. Dit is ongeloofwaardig en doet geen recht aan het belang en het controversiŽle karakter van de GATS-onderhandelingen. De Commissie had alle belanghebbenden en geÔnteresseerden actief over de consultatie moeten informeren.
  • Het consultatiedocument bevat geen informatie over de uitgaande GATS-verzoeken ('request lists') die de Europese Unie begin juli 2002 bij 109 WTO-lidstaten heeft ingediend. Deze verzoeklijsten zijn essentieel in de huidige fase van de GATS-onderhandelingen. In het consultatiedocument geeft de Europese Commissie daarom een onvolledige en eenzijdige voorstelling van zaken.

Er bestaat een groot risico dat de resultaten van de consultatie politiek zullen worden misbruikt.

  • De GATS-consultatie van de Europese Commissie concurreert met een aantal nationale consultaties in de lidstaten (o.a. in het Verenigd Koninkrijk en in Zweden). De Commissie lijkt met de Europese GATS-consultatie vooral haar eigen positie ten opzichte van de lidstaten te willen verstevigen en haar controle over de GATS onderhandelingen te willen handhaven. Een effectieve en brede consultatie van maatschappelijke organisaties over de GATS-onderhandelingen kan eigenlijk alleen op nationaal niveau plaatsvinden.
  • De huidige consultatie staat in geen verhouding tot de wijze waarop de Europese Commissie sinds de start van de GATS-onderhandelingen in 2000 de dienstenindustrie stelselmatig heeft betrokken bij het bepalen van de onderhandelingsstrategie van de Europese Unie.
  • De Europese Commissie zal zich op het consultatiedocument kunnen beroepen om 'aan te tonen' dat ze maatschappelijke organisaties afdoende heeft geconsulteerd.

Op grond van bovenstaande argumenten kan de door de Europese Commissie opgezette consultatie niet serieus genomen worden. Daarom stellen wij voor om door middel van een gecoŲrdineerd e-mailprotest de bezwaren tegen de aanpak van de Europese Commissie kenbaar te maken en het consultatieproces delegitimeren.

2. E-mailprotest

Instructies     Voorbeeldtekst

De voorbeeldtekst hieronder bevat een aantal punten van kritiek op de door de Europese Commissie gestarte consultatieprocedure over de GATS-onderhande-lingen. De tekst kan eventueel naar eigen inzicht worden aangepast.

Plak de tekst in een lege e-mail en verzend deze aan de hieronder aangegeven e-mailadressen gestuurd worden. Vergeet niet in de e-mail aan te geven uit welk land je komt en (indien van toepassing) namens welke organisatie je schrijft.

Verstuur je e-mails vóór 10 januari 2003!

Plak onderstaande voorbeeldtekst in een lege e-mail en stuur deze naar:

Europese Commissie

  • Contactadres voor consultatie: TRADE-GATS-CONTACT-POINTS@cec.eu.int
  • Pascal Lamy (Eurocommissaris Buitenlandse Handel): commissaire-lamy@cec.eu.int
  • Joao-Luis Aguiar Machado (Hoofd Afdeling Handel in Diensten, DG Handel): joao-luis.aguiar-machado@cec.eu.int

Ministerie van Economische Zaken (Nederland)

  • Joop Wijn (staatssecretaris Economische Zaken): j.wijn@minez.nl
  • Marco Braeken (Nederlandse GATS-onderhandelaar): M.J.Braeken@minez.nl
  • Wim van der Leeuw (plv. Directeur Handelspolitiek en Investeringsbeleid): W.H.vanderLeeuw@minez.nl

Graag ook een kopie naar GATSprotest@xs4all.nl, zodat we zelf ook weten hoeveel mensen/groepen aan deze actie meedoen.

VOORBEELDTEKST

Naam:
Organisatie:
Land:

Naar aanleiding van het consultatiedocument van de Europese Commissie over de huidige fase van de GATS-onderhandelingen maak ik bij deze mijn kritiek op deze consultatie kenbaar.

Het consultatiedocument informeert onvolledig over over de GATS-verzoeken ('requests') die bij de EU zijn binnengekomen. Verder ontbreekt essentiŽle informatie over de stand van zaken van de GATS-ondrehandelingen in bredere zin. Hieronder drie voorbeelden:

  1. Bij de vorige GATS-onderhandelingen (onderdeel van de Uruguay Ronde) tekende de Europese Unie in haar schema van verplichtingen aan dat EU-lidstaten exclusieve rechten kunnen toekennen aan openbare nutsbedrijven (eventueel in concessie door particuliere ondernemingen uitgevoerd). Zie bijvoorbeeld: <http://europa.eu.int/comm/trade/pdf/faqs_nl.pdf>. Deze specificatie is duidelijk bedoeld om openbare nutsbedrijven te vrijwaren van de GATS-disciplines en het is onacceptabel dat de Commissie in haar consultatiedocument verzwijgt dat een aantal WTO-leden van de Europese Unie vraagt deze specificatie te verwijderen.
  2. De verzoeken aan de EU die vallen onder het kopje Onderwijsdiensten ('Educational Services') (p.38) hebben een grote maatschappelijke relevantie. Waar de EU in deze sector verplichtingen is aangegaan, is dit steeds met de veronderstelling dat deze niet gelden voor publieke onderwijsdiensten maar alleen betrekking hebben op privaat gefinancierde onderwijsdiensten. Hierbij baseert men zich op de uitzondering van publieke diensten in art. I.3 van het GATS-verdrag. Deze uitzondering is echter niet eenduidig en er is nooit een ondubbelzinnige officiŽle interpretatie van gegeven. In de huidige onderhandelingen wordt aan de EU gevraagd alle onderwijsdiensten volledig te liberaliseren. Dit zou bijvoorbeeld kunnen betekenen dat overheidssubsidies die nu nog exclusief aan publieke onderwijsinstellingen kunnen worden verleend, ook aan commerciŽle onderwijs-dienstverleners beschikbaar zouden moeten worden gesteld. Dit zou het karakter van het lager, middelbaar en hoger onderwijs in Europa fundamenteel kunnen veranderen. Dergelijke ingrijpende beslissingen over een zo gevoelige sector als het onderwijs mogen niet de facto door handelsexperts in ondoorzichtige bilaterale onderhandelingen genomen worden. Het consultatiedocument van de Europese Commissie maakt in ieder geval de precieze strekking en de mogelijke gevolgen van de verzoeken aan de EU in de categorie onderwijsdiensten niet duidelijk.
  3. Veel van de maatschappelijke onrust over de huidge GATS-onderhandelingen komt voort uit de mogelijke gevolgen van verdere verdieping van het verdrag op het terrein van de binnenlandse wet- en regelgeving. Dit wordt in het GATS-jargon aangeduid als de onderhandelingen over 'Domestic Regulation' (artikel VI.4). Aangescherpte GATS-disciplines op dit gebied kunnen bijvoorbeeld grote gevolgen hebben voor de ruimtelijke ordening. De maatschapplijke onrust komt ook voort uit pogingen om openbare aanbestedingen ('government procurement') in de dienstensector onder het GATS-verdrag te brengen. De Europese Commissie heeft in juli 2002 een voorstel daartoe ingediend en overlegt hierover actief met het bedrijfsleven. Het is onbegrijpelijk dat deze twee onderwerpen niet in het consultatiedocument genoemd worden.

Zulke omissies (en dit zijn maar een paar voorbeelden) maken dat wij de GATS-consultatie van de Europese Commissie niet serieus kunnen nemen. De Europese Commissie mag deze schijnconsultatie niet gebruiken als een excuus dat het publiek voldoende is geÔnformeerd en de kans heeft gehad om een inbreng te leveren.

Verder is de termijn voor reacties op het consultatiedocument veel te kort, zeker in aanmerking genomen dat er alleen een Engelstalige versie van het document beschikbaar is. Het is bovendien onduidelijk hoe de Europese Commissie reacties op het consultatiedocument denkt te gaan verwerken in de formulering van het Europese GATS-bod ('offer) dat momenteel al in het Comitť 133 met de GATS-experts van de lidstaten wordt voorbesproken.

Gegeven het feit dat er na 30 juni 2002 nog steeds nieuwe GATS-verzoeken bij de Europese Unie binnenkomen (naast de in het consultatiedocument verwerkte ver-zoeken van 21 WTO-landen zijn intussen minstens negen extra verzoeken binnen-gekomen). Hoe denkt de Commissie het publiek over deze nieuwe verzoeken te informeren? Totdat de Europese Commissie de eigenlijke onderhandelings-documenten vrijgeeft zullen pogingen als de huidige consultatie blijven wat ze zijn: een oefening in public relations om de groeiende publieke ongerustheid over de GATS-onderhandelingen en de onvrede over het ondemocratische en ondoorzichtige Europese handelsbeleid te sussen.

De problemen met deze GATS-consultatie maken eens te meer duidelijk wat er wel nodig is: volledige openbaarheid aangaande de GATS-onderhandelingen! Daartoe dient de Europese Commissie de volgende documenten volledig openbaar te maken:

  • Alle door de EU op 4 juli 2002 aan 109 andere WTO lidstaten gerichte GATS-verzoeken;
  • Alle aan de EU gerichte GATS verzoeken zoals die sinds 30 juni 2002 bij de Europese Commissie zijn ingediend;
  • De inhoud van het voorstel voor het GATS-aanbod van de EU, zoals de Commissie dat midden januari 2003 aan de lidstaten zal voorleggen;
  • Alle verdere tussentijdse versies van het GATS-bod van de EU (het definitieve bod wordt pas tegen het einde van de onderhandelingen, in de tweede helft van 2004 verwacht).

Alleen als aan deze voorwaarden voldaan is, kan een zinvolle GATS-consultatie plaatsvinden.

Tenslotte: de geringe informatie in het consultatiedocument vergroot slechts de bestaande zorgen over de enorme reikwijdte van de GATS-onderhandelingen, die sectoren omvat van energie en openbaar vervoer tot onderwijs, sociale dienstverlening, publieke omroep en cultuur. Terwijl de in Doha (onder zware druk van de Europese Unie) overeengekomen sluitingstermijn voor de initiŽle GATS-aanbiedingen ('GATS offers') nadert (31 maart 2003), dreigt de Europese Commissie opnieuw een standpunt in de GATS-onderhandelingen in te gaan nemen zonder dat er afdoende parlementaire controle en openbaar debat heeft plaatsgevonden. Burgers en nationale parlementen moeten op het niveau van de EU-lidstaten actief worden betrokken bij het formuleren en regelmatig herijken van de Europese inzet bij de GATS-onderhandelingen. Daartoe dienen onderhandelingsdocumenten zoveel en zo snel mogelijk openbaar worden gemaakt en aansturingsmechanismen te worden ontwikkeld waardoor GATS-onderhandelaars niet langer handelsbelangen voorop stellen, maar een bredere afweging maken (duurzame ontwikkeling!). Een moratorium op de GATS-onderhandelingen is op zijn plaats om zo ruimte te maken voor een grondige en onafhankelijke evaluatie van deze onderhandelingen en de effecten van het bestaande GATS-verdrag.

GATSwatch is a joint project of Corporate Europe Observatory and Transnational Institute
Paulus Potterstraat 20, 1071 DA Amsterdam, The Netherlands